Gecmis, gunumuz ve gelecek arasinda temel iliski kurmak gibi hayati bir gorev ustlenen arsivlerin bircok acidan onem ve degere sahip olduklari asikardir. Bunlardan bazilari basliklar halinde soyle siralanabilir:
a) Devletin ve fertlerin haklarini belgeleyen dokumantasyonun korunmasi;
b) Arsivlerdeki bilgi tasiyicilarin, yani belgelerin, olusumundan olumune kadar gecen surecte yonetimini saglamasi;
c) Ait oldugu devrin orf ve adetlerini, sosyal yapisini, muesseselerini ve bunlar arasindaki iliskileri anlatmasi; ve
d) Devlet kurum ve kuruluslarinin calismalari ve idari islemlerinin yazili belgelerinin muhafazasi
Gunumuzde arsivin onemini bilen toplumlar ve ulkeler bu konuya buyuk deger vermekte, arsiv sorunlarini arsivciligin ilmi gorus ve disiplini icerisinde ele almakta ve arsivlerin devlet varliginin ve idarenin hafizasi ve devami olduguna inanmaktadirlar.
Cagimiz, ‘bilgi toplumu’ cagidir. Bilgi toplumu olabilmek, uretilen bilgiyi denetim altina almakla mumkundur. Kuzey Kibris’da uretilen bilgiler, kurum, kurulus, sivil toplum orgutleri vs. arsivlerinde belge, rapor (durum, gelisme, faaliyet), form olarak yer almaktadir. Bunlarin denetim altina alinmasi ise, Yonetim Bilgi Sisteminin en onemli parcasi olan Belge Yonetim Sistemi ile saglanmaktadir.
Belge yonetim sistemi, kurumlarin yasalar cercevesinde yaptiklari is ve islemler sonucu ortaya cikan malzemelerinin uretiminden baslayarak omur tespitine, muhafaza yerlerine ve en son Milli Arsiv ve Arastirma Dairesi’ndeki yerini almasi veya imhasina kadar gecen surectir.
Bir ulkede en buyuk organizasyon ve en buyuk kurum devlettir. Dogal olarak en buyuk belge ve arsiv sistemini bunyesinde barindirmaktadir. Devletin belge ve arsiv sisteminin arkasinda sinirsiz bir belge depolama kapasite ve sistemi olmasi gereklidir. Bu da yogun bir teknoloji kullanimini zorunlu kilmaktadir. Bircok yerde oldugu gibi KKTC’ de de cagin geregi e-devlet olma yolunda cabalar vardir ve bu da e-arsivi beraberinde getirmektedir. Yani e-devletin on sarti e-arsivlerdir.
Kurumlardaki belge yonetiminin gerceklestirilebilmesi, merkezi idarenin arsivlerini yonetmek ve diger arsiv islem ve hizmetlerini koordine etmek ve onculuk yapmak amaciyla bir yasayla kurulmus ve bir ulkenin arsiv hizmetlerini yuruten merkez olarak tanimlayabilecegimiz milli arsivin yonlendirme ve destegini gerektirir.
Cesitli ayaklanma, saldiri ve savaslar geciren ulkemizde bu sorunlardan arsiv belgeleri de nasibini almistir. Bu nedenle arsiv malzemesi daginik ve eksiktir. Bu eksiklerin kapatilmasinda toplumun katkilari gerekmektedir. Vatandaslarda belge bilinci artirilmalidir. Ellerinde bulunan belgeleri cope veya bodruma atmak yerine Milli Arsiv ve Arastirma Dairesi’ne gonderirlerse bu toplumun kazanci olacaktir.
Milli arsiv, sistem icinde yer alan tum kurumlara yaptirim uygulayacak ve yonlendirebilecek bir konumda olmali ve devletin en ust yonetimi ile halk tarafindan desteklenmelidir.
I. Gecmisten Gunumuze Durum Degerlendirmesi
a. 1971-2000 Donemi
Milli Arsiv, 1971 yilinda, Turkiye Cumhuriyeti Basbakanlik Devlet Arsivleri, Tapu ve Kadastro Genel Mudurlugu, Vakiflar Genel Mudurlugu, Disisleri Bakanligi, Turkiye Buyuk Millet Meclisi ile Cumhuriyet Senatosu, Genel Kurmay Harp Tarihi, Deniz Kuvvetleri Komutanligi ve Harita Genel Mudurlugu arsivlerinde yapilan arastirmalar sonucu saptanan, Kibris ile ilgili, yaklasik 10,000 adet ferman, berat, hukum, mazbata, vakfiye, tapu kaydi, ilam, fetva, muhimme kaydi, harita, plan ve benzeri 1571 donemi ve sonrasina ait her turlu belgenin tespitinin gerceklestirilip mikro-filme alinarak Kibris’a intikal ettirilmesiyle kurulmus oldu. Benzeri calismalar 1974′ te de surdurulmus ve TC Arsivlerinden KKTC Milli Arsivi’ne belge takviyesi yapilmistir. Onceleri Genclik, Spor ve Kultur Isleri Dairesi’nin bir unitesi olarak Cumhurbaskan Muavinligi binasinda (Silihtar Burcu) calismalarini surduren Milli Arsiv, 16 Kasim 1974 tarihinde Bakanlar Kurulu’na sunulan onerge uzerine alinan Bakanlar Kurulu Karari ve ‘Guvenlik’ gerekcesiyle 1 Ocak 1975 tarihinde, Girne’de Mustafa Cagatay Caddesinde bulunan Severis binasi olarak adlandirilan 12 donum bahce icindeki binaya tasinmistir. Bu binaya, 1992 yilinda ‘I Nolu Depo’, 1997 yilinda (Nadir Eserler ve El Yazmalarinin korunmasi amaci ile) ‘Ozel Oda’ ve 2000 yilinda ‘II Nolu Depo’ ilave edilmistir.
b. 2000′den Gunumuze
2000 yili Ekim ayinda Gokhan Sengor’un Mudurluk gorevine atanmasi ve Kasim ayinda Mudur Muavinligi, Aralik ayinda iki adet Mutercim, 1 adet Tasnif Memuru mevkilerinin doldurulmasi ile Milli Arsiv Kurulu olusturulup ‘Yeniden Yapilanma’ calismalari baslatilmistir. Personelin ozverili calismalari sonucu asagida detaylari verilen ayiklama ve duzenleme faaliyetleri gerceklestirilmistir.
Bu cercevede ayiklama, duzenleme, kayit ve imha islemleri baslatilmistir. Oncelikle, raf aralarini dolduran secim malzemesinin ayiklanmasi islemleri tamamlanmistir. Ancak ilce secim kurullarindan gecmise donuk malzeme gelmeye devam etmektedir. Bunlar da daireye geldikce ayiklanmaktadir; Resmi Gazeteler, 1960-1995 donemi, yillarina ayrilmis ve sayi sirasina konarak eksikleri olsa da 52 set haline getirilmislerdir. Bunlardan en iyi durumda olan iki set arsiv amaciyla muhafaza edilmis, digerlerinin kurum kurulus ve universitelere dagitilarak imhasina devam edilmektedir. 1996 yilindan sonra gelen doneme ait Resmi Gazeteler bir set tutulmaktadir.
Mahkeme dosyalarinin duzenlenmesi calismasinda, dosyalar yillarina, bolgelerine ve mahkeme turlerine gore ayrildiktan sonra sira sayisina gore duzenlenmis ve 1879-1973 donemi ozel arsiv kutularina yerlestirilerek raflara konmustur (840 metre raf, raflarin ustu, giristeki iki oda ile yaklasik 1.100 metre). 1974-1975 donemi dosyalarinin duzenlenmesi islemi 2006 yili sonunda tamamlanacaktir. 1976-1990 donemi dosyalarinin duzenlenmesi ise yer ve arsiv kutusu yetersizligi nedeniyle durdurulacaktir. Onceki sayfada yer alan soldaki resimde dosyalarin duzenlenmesi asamasi, sagda ise duzenlenmis durumlari verilmistir. Yerel basinin iki sete ayrilmasi ve kontrolu sona erdirilmis, 2005 yilindan itibaren bir set tutulmasina karar verilmistir. Rum basininin bir set olarak ayiklanmasi ve kontrolu devam etmektedir.
Ayiklama sonucu arsiv icin gerekli olanin fazlasi ve arsiv malzemesi olmayan malzeme, Milli Kutuphane, Halk Kutuphaneleri, Universite Kutuphaneleri ve Arastirma Merkezleri ve kurum kurulus kutuphanelerine dagitilmakta ve bilginin paylasildikca cogalacagi ilkesiyle ulkemizde bilgi uretiminin artmasi icin gayret gosterilmektedir.
Mevcut malzemenin kaydi cercevesinde, dairede bulunan Turkce kitap ve sahislardan gelen belgeler fonunda yer alan malzemenin (3.116 adet), mudur odasinda bulunan nadir eserlerin (542 adet) kaynakcasal kimlik kaydi bilgisayar ortaminda islenmis ve http://arsiv.kamunet.net adresinde halkimizin kullanimina sunulmustur. Osmanlica elyazmasi ve matbu eserlerin kaydi halen devam etmekte olup, yakin zamanda bitirilmesi hedeflenmektedir. Rumca kitaplarin kaydina baslanmis, Ingilizce kitaplarin ayiklama ve kayit islerinin, Dogu Akdeniz Universitesi Kutuphanesi ile ortak calisma yapilarak Aralik 2006′da tamamlanmasi hedeflenmistir.
Bilgisayarlasma cercevesinde dairede bir adet server ve 11 adet bilgisayar bulunmaktadir. Bunlarin Network ortaminda calismasi icin depolar dahil kablolama yapilmistir. Ayrica belgelerin sayisal ortama aktarilmasi icin bir adet A2 (Indus 5002), bir adet A3, bir adet A4 (negatif film, slayt ve benzer urunleri de kapsayan) scanner ve bir adet dijital kamera mevcuttur. Bazi kitap, belge ve resimler sayisal ortama aktarilmistir. El yazmasi eserlerin de dijital ortama aktarilmasi calismasina baslanmistir (140 adet CD).
Dairede bulunan sicillerden 2000 yilina kadar sadece bir tanesi, o da Almanca olarak cevrilmisken, 2000 yili sonrasinda universitelerle saglanan antlasmalar cercevesinde Osmanli ve Ingiliz Somurge donemlerine ait Seriye Sicillerinin Yuksek Lisans Programlari cercevesinde gunumuz harflerine cevrilmesi islemi baslamis, su ana kadar dort tane sicil Turkce’ye kazandirilmistir. Bunun disinda, 1878 nufus sayimi defterleri ‘Defter-i Nufus’larin da gunumuz harflerine cevrilmesi calismasi devam etmektedir.
II. Mevcut Durum
a. Malzeme
KKTC Milli Arsivi’nde yer alan cesitli konulari iceren dokumantasyon belli donemlere ayrilarak soyle sinif- landirilabilir:
* 1571-1878 Osmanli Devri Belgeleri,
* 1878-1960 Ingiliz Somurge Devri Belgeleri,
* 1960-1963 Kibris Cumhuriyeti Donemi Belgeleri,
* 1963-1983 Kibris Turk Yonetimleri Belgeleri, ve
* 1983 ve sonrasi Kuzey Kibris Turk Cumhuriyeti Belgeleri
Bu belgeler kendi donemlerine ait her turlu sosyo-ekonomik, politik, folklorik ve benzeri konulari icermektedir. Soz konusu belgelerin yani sira, Milli Arsiv ve Arastirma Dairesi’nde arastirmacilara buyuk olcude yarar saglayan gazete koleksiyonlari mevcuttur. Bu kolek- siyonda Turkce, Osmanlica, Ingilizce ve Rumca gazeteler bulunmaktadir.
b. Bina
Daire bir idari bina ve uc depo ile bir yardimci binadan olusmustur.
i. Idari Bina
Bodrumda (cilt ve teknik odalar ile mutfaktan olusan) uc oda, birinci katta; uc salon (kabul salonu ve iki arastirmaci salonu), mudur, personel, fotokopi odasi (ki buraya A2 Scanner yerlestirilmistir. Burada Yazmalar ve gazetelerin dijital ortama alinmasi hedeflenmektedir) ve calisma odasi olmak uzere dort oda ve tuvalet, kat arasinda bir oda, ikinci katta bir salon dort oda ve banyo tuvalet ile cati katinda bir odasi olan bir yapidir. Ust katta gazeteler, mahkeme kayit defterleri ile Turkce kitap ve hediye belgeler, Enformasyon Dairesi dosyalari, dergiler, haritalar, tasnifi yapilmamis Ingilizce kitaplar ve basin bultenleri ile basin ozetleri yer almaktadir.
ii. Depolar
Idari Binanin sag tarafinda yer alan I nolu Depo, onde iki calisma odasi, arkasinda tuvalet ve malzeme odasi olarak kullanilabilecek iki kucuk odasi bulunan ve arkasinda 840 metre raf uzunluguna sahip salonu bulunan depodur. Bu binanin depo kisminda, 1879-1971 donemi mahkeme dosyalari duzenlenmistir. Kucuk odalardan ve calisma odalarindan sagdaki odalara raf kurularak 1971-1973 donemi mahkeme dosyalari yerlestirilmistir. Soldaki odalarda mahkeme arsiv belgeleri, defterler ve bazi yillarin mahkeme dosyalari duzensiz olarak bulunmaktadir. Depo arkasinda insa edilen Lamerina odada da, 1976-1990 donemi mahkeme dosyalarinin bazi yillarina ait dosyalar duzenleme sirasini beklemektedir.
Idari Bina’nin arka tarafinda, ‘Ozel Oda’ olarak adlandirilan depoda ise, ‘Sultan Mahmut Kutuphanesi’, ‘Laleli Cami’, ‘Mevlevi Tekke Muzesi’nden 1998 yilinda Bakanlar Kurulu karari ile alinan el yazmasi ve matbu Osmanlica kitaplar, yerel basinin bir seti ve tab edilmis mikro film ciktilari ile 1960-2000 donemi Bakanlar Kuruluna sunulan Onergeler bulunmaktadir.
Idari Bina sol tarafta yer alan II nolu Depo, I nolu Depo ile benzerlik tasi-maktadir. Bu depoda, Rum basini, Rumca Resmi Gazete’ler, Rumca kitaplar, bazi Tapu Defterleri, Girne Kaymakamligi’ndan alinan 1974 oncesi doneme ait insaat, ek bina ve kuyu acma izin dosyalari ile Kaymakamlik idari dosyalari ve Girne bolgesi ‘Olum Defterleri’ bulunmaktadir. Giriste sag odada, 1995 yilinda yanan Aile Mahkemesi’nden kurtarilan bir kismi yanmis evlenme belgeleri, I nolu depoya sigmayan uc yillik Mahkeme dosyasi, Limanlar Dairesi ve Girne Liman Reisliginden alinan malzeme bulunmaktadir.
Garaj ve bahcivan odasi olarak yapilmis olan kismin garaj kismi ‘Teknik Atolye’ olarak kullanilmaktadir. Bahcivan odasi olan kismin arka bolumunde Turkiye basini, on bolumlerinde ise dagitilarak imha edilmesi uygun bulunmus olan malzemelerden Resmi Gazete ve Rumca Ansiklopedi fazlaliklari bulunmaktadir.
iii. Personel
Milli Arsiv, 1 Mart 1990 tarihli Resmi Gazete’de yayinlanan 15/1990 sayili ‘Milli Arsiv ve Arastirma Dairesi (Kurulus, Gorev ve Calisma Esaslari) Yasasi’ ile Daire statusu kazanmistir. Yasada yer alan kadrolar ile mevcut durum su sekildedir:
1 mudur, 1 mudur muavini, 1 transkripsiyon ve degerlendirme memuru (munhal), 1 konservasyon ve teknik isler memuru (munhal), 3 mutercim, 1 II. derece tasnif memuru (munhal), 2 tasnif memuru, 1 kutuphane memuru (munhal), 2 teknisyen (munhal), 3 katip (1 munhal), 1 odaci (munhal) ve 5 isci (1 munhal). Bunlarin disinda ihtiyac durumunda doldurulacak 3 sozlesmeli kadrosu bulunmaktadir. Ayrica kadrolari baska dairelerde bulunan 3 personel ile bir ‘gecici personel’ dairede gorev yapmaktadir.
III. Sorunlar ve Cozum Onerileri
Milli Arsiv ve Arastirma Dairesi’nin arsiv hizmetlerini tam olarak yerine getirebilmesi icin dikkate alinmasi gereken sorunlar sunlardir:
1. Belgelerin guvenligi
a. Dis etkenler (hirsizlik, sabotaj)
b. Dogal etkenler (bocek, isi, nem, toz)
c. Diger etkenler (savas, yangin, bilincsiz imha); ve gelecek nesillere uygun kosullarda saklanarak aktarilabilmesi icin gerekli bina ve tesislerin yapilmasi;
2. Kurumlarda uretilen belgelerin bir kismi Milli Arsivin belge kaynagini olusturacagi icin, kurumlarin belge uretim etkinliklerinin denetlemesi;
3. Mevzuatin ivedilikle yapilandirilmasi; Milli Arsiv Yasasi, Kisisel Verilerin Korunmasi Yasasi (mecliste), Bilgi Edinme Hakki Yasasi (yururlukte), E-Imza Yasasi (mecliste), teskilat yapisina iliskin yasa vb. ile bunlara iliskin tuzuk ve yonetmelikler.
4. Mevcut belgelerin, arastirmacilar tarafindan kolaylikla incelenebilmesi icin gerekli;
a. Kataloglama,
b. Tasnif,
c. Kutulama,
d. Bilgisayara aktarma (dublikasyon),
gibi islemlerin bilimsel yontemlerle yapilmasi islerinin suratlendirilmesi icin gerekli onlemlerin alinmasi gerekmektedir.
Bu baglamda dairede belge guvenligi konusunda, 2003 yili basinda hirsizlik ve yangina karsi guvenlik sistemi kurulmustur.
Dogal etkenlerden, boceklerin (silver fish, termit, kagit biti, kagit kurdu, hamambocegi vb.) tahribatindan korunmak icin, Girne Belediyesi veya Saglik Dairesi Girne Subesinden alinan indesit turevli ilaclar, Orman Dairesi Girne Bolge Sefliginin eleman katkisi ve cihazlari ile duman halinde kullanilarak, belli araliklarla ilaclama yapilmistir. Bu sayede boceklere karsi savasim buyuk oranda basarili olmustur. Yaklasik bir yildir ilaclama sekli ve sikligi degistirilmistir. Daha seyrek surelerde ve partikul seklinde ilaclama yapilmaktadir.
Isi farkliligi ve yuksek ve dusuk isi icin klimalara ihtiyac duyulmaktadir.
Nem konusunda ise, ozel cihazlar ile nem ayarlamasi veya silikajel kullanimi ile, nem eksiltmesi islemleri yapilabilmekte fakat, yuksek maliyet gerektirmektedir. Bu konuda bolge degisikligi (Lefkosa bolgesi sadece Aralik ve Ocak ayinda nemlidir) en ekonomik yol olarak gozukmektedir.
Kurum kuruluslardaki malzemenin, bilincsizce imhasinin, uygunsuz yerlere konulmak suretiyle su baskinlarina veya yangin ve termit felaketlerine ugramasinin onlenebilmesi gerekmektedir.
Yapilan ayiklama ve duzenleme calismalari sonucunda, belgeler duzene girmeye baslamistir. Ancak, sadece 1879-1990 yillari arasi Mahkeme dosyalarinin bir kilometreden fazla rafa ihtiyac duydugu gercegi karsisinda, Osmanli donemi, Ingiliz donemi ve 1960 sonrasi yonetimlerinin idari belgelerini sonsuza dek saklama gorevi ustlenen Milli Arsiv ve Arastirma Dairesi’nin bugunku binalara sigmasi imkansizdir.
Bugun icin en az alti kilometre, gelecekte olusacak arsiv malzemesi icin uc kilometre olmak uzere yaklasik dokuz kilometre rafa ihtiyac oldugu halde yaklasik uc bucuk kilometre rafa sahip olunmasi, bu gune kadar yapilan binalarin arsiv deposu niteliginde olmamasi, bulundugu ortamin asiri nemli olmasi nedenleri ile yeni arsiv sitesine acilen ihtiyac duyulmaktadir.
Bu sorunlarin giderilmesi icin daha az nemli ve merkezi yer olan Lefkosa bolgesinde bir yer tespit edilmis ve taslak proje hazirlanmistir. Uygulama projelerinin hazirlanmasi icin girisimlere baslanmistir. Finansin saglanmasi halinde proje 2007 yili icinde tamamlanabilir. Raflama, yangin ve hirsizliga karsi guvenlik sistemleri, iklimlendirme, asansor, konferans salonu ihtiyaclari ve diger sabit olmayan ihtiyaclar icin, Avrupa Birligi, Birlesmis Milletler ve TIKA gibi kulturel projeleri destekleyen organizasyonlara projeler sunulabilir.
Bu arada, yaklasik 750-800 metre raf isgal eden yerel basin, Rum basini ve Turkiye basini’nin Lefkosa’da bulunacak bir mekanda Enformasyon Dairesi’nce hizmete sunulmasi saglanarak Milli Arsiv ve Arastirma Dairesi’nin yer sorununun kisa sureli cozume kavusmasi saglanabilir. Bu baglamda, Lefkosa Belediyesi’nin restore ettigi evlerden bir tanesinin bu amacla kullanilmasinin uygun olacagi dusunulmektedir.
Personel sorunu ise kismen giderilmistir. Dairede, arastirmaci hizmetleri, Osmanlica ve Rumca kitaplarin bilgisayar kaydi, el yazmalari ve yipranmis kitaplarin dijital ortama alinarak dublikasyonu ve mevzuat calismalari yapilmaktadir. Tasnif ve duzenleme calismalari tekrar baslamistir.
Dublikasyonun surekliligi ve bilgisayar sisteminin saglikli calisabilmesi icin teknisyen kadrosunun ivedilikle doldurulmasina ihtiyac vardir.
Ulkemizde bir ‘Milli Arsiv Yasasi’na ivedilikle ihtiyac vardir. Boyle bir yasa cikarilmadan, bu alanda yapilan calismalarda arzulanan sonuclarin alinmasi oldukca zordur. Konu ile ilgili calismalar son asamasina gelmistir. 2006 yili icinde (Kasim - Aralik) Basbakanliga sunulmasi hedeflenmektedir.
IV. Hedefler
Vizyonunda, topluma hizmet etmek ve yeniden yapilanma bilincini on planda tutan daire, ayiklama duzenleme islemlerini bir an once bitirmek icin caba harcarken bir yandan da Yonetim Bilgi Sisteminin temel tasi olan Belge Yonetim Sistemini devletin tum birimlerinde yayginlastirmak ve bu sayede Bilgi Edinme Hakki ve Kisisel Bilgilerin Gizliligi Hakki ile ilgili yasal duzenlemelerin basariyla calisabilmesine olanak saglamak hedefindedir. Bu sistemin diger yarari, bilgi toplumu olabilme yolunda bilgiye kolay ulasimi saglamasi olacaktir. Belge yonetimi, bilgi yonetimine giden asfalt yoldur. Belgelerini yonetemeyen bir kurumun ‘kurumsal bilgisini yonetmesi’ beklenemez.
Kurum ve kuruluslarda saklama planlarinin olusturulmasi, her kurulusun yasalarla belirlenmis faaliyetleri dogrultusunda dogal olarak urettigi belgeleri standartlara uygun olarak uretmesi ve kendi veri tabaninda tutmasi, yasalarla belirlenen zaman dilimlerinde Milli Arsiv’e aktarmasi, belgelerin sahipliligi, gizliligi, ozelligi vb. konularinin acikliga kavusturulmasi, standartlarin belirlenmesi, yeni ortak belge uretim formatinin gelistirilmesi (uretim, saklama, duzenleme vb. yaninda donanim, yazilim, iletisim vb.) ve standartlara uygunlugun denetlenmesi icin otoritenin belirlenmesi gereklidir.
Bu nedenlerden dolayi, Dairemiz, belge ulasiminda hizi saglamak ve dunya ile butunlesmek icin e-belge, e-imza, e-form ve e-mail standartlari, yani elektronik belge yonetimi sistem kriterlerinin ulkemiz kosullarinda olusturulmasini gerceklestirmeyi, ayrica tum arsivlerde dosya planlarinin ve belge omur tespitlerinin yapilmasini hedeflemektedir.
Ayrica yeni arsiv sitesinin gerceklesmesi ile arsiv malzemesi icin daha saglikli ve uygun bir alana sahip olmayi ve arastirmacilar ile diger arsivlere daha iyi hizmet vermeyi hedeflemektedir.
Sonuc olarak, bilgi toplumu olma yolunda, devletin ve vatandaslarin haklarini belgeleyen ve ulkelerin tapusu ve toplumsal kultur mirasi olarak kabul goren arsiv belgelerinin, gecmisi gelecege aktarma islevi de dikkate alinarak, belirginlik kazanan sorunlarin ivedilikle giderilmesi gerektigine inanmaktayiz.
Gokhan Sengor
Mudur
